Cách đây gần tròn
một năm, ngay sau Lễ kỷ niệm 85 năm thành lập Đảng, ngày 13/2/2015 người
Đảng viên mẫu mực Nguyễn Bá Thanh đã vĩnh biệt chúng ta...
Ngày
thành lập Đảng năm nay, sau thành công của Đại Hội XII, lại nhớ cuộc nói
chuyện của đồng chí Nguyễn Bá Thanh tối 24/7/2003 với đội ngũ cán bộ Đà
Nẵng đã gây chấn động dư luận trong và ngoài nước.
====
1. "Đà Nẵng bắt đầu cuộc đại phẫu đau đớn nhưng lành mạnh"
Sau quyết định kỷ luật cảnh cáo Giám đốc Sở Xây dựng và cách chức
Trưởng BQL các dự án xây dựng và công nghiệp dân dụng Đà Nẵng tại kỳ họp
thứ 9 HĐND TP, Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Nguyễn Bá Thanh lại tiếp tục có
buổi nói chuyện vào tối 24/7/203 với gần 1.500 cán bộ công chức đang làm
những công việc liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân.
Đây là lần đầu tiên Đà Nẵng có một buổi nói chuyện "vô tiền khoáng hậu"
như vậy. Suốt gần 2 tiếng rưỡi đồng hồ, các cán bộ công chức Đà Nẵng -
trong đó có không ít "vị quan" mới đây còn hoạch hoẹ dân - chen nhau
ngồi cả xuống đất vì hội trường không đủ ghế, lắng nghe vị tân Bí thư
Thành uỷ nói chuyện. Họ bật cười vì những câu nói tếu, rồi chợt đau nhói
khi ngẫm lại ý nghĩa thâm sâu đằng sau nó. Để rồi tự thấy mình trở nên
lành mạnh hơn, có nhiều dũng khí hơn để làm "lãnh đạo và đày tớ" của
nhân dân!
2. Những nỗi sợ lớn
Không giấy, không tờ, vừa
kết thúc buổi làm việc với một vị lãnh đạo cao cấp của Nhà nước CHDCND
Lào là ông Nguyễn Bá Thanh đến thẳng hội trường, lên ngay diễn đàn và
bắt đầu câu chuyện. Hẳn nhiên ông đã chuẩn bị rất kỹ, chứ không như một
Phó Giám đốc Sở Địa chính - Nhà đất Đà Nẵng, khi được gọi lên gặp ông
(lúc ấy ông Nguyễn Bá Thanh là Chủ tịch UBND TP - PV) đã phải uống... 3
ly rượu để lấy bình tĩnh nhưng cuối cùng cũng chẳng nói được gì vì...
không "thuộc bài".
Không hề vòng vo, ông vào đề luôn: "Sở dĩ có
cuộc gặp hôm nay là vì một sự kiện quan trọng vừa diễn ra: Đà Nẵng được
Chính phủ công nhận là đô thị loại 1. Tất nhiên chỉ mới "là" đô thị loại
1 thôi, còn để "làm" cho nó thực sự trở thành đô thị loại 1 được người
khác tâm phục khẩu phục thì còn gian nan lắm. Nhưng chưa chi đã có người
vội nảy sinh tư tưởng chủ quan, và tôi rất sợ từ điều đó sẽ dẫn tới 4
cái mất lớn hơn!".
Cái mất đầu tiên, ông sợ, là mất thời cơ -
điều mà Đà Nẵng đã tạo ra và tận dụng rất tốt khi từ một TP "cấp huyện"
(đô thị loại 2 thuộc tỉnh QN-ĐN cũ) trở thành TP trực thuộc TƯ, và hơn 6
năm sau đã là đô thị loại 1. "Nếu không làm mạnh hơn nữa, Đà Nẵng sẽ
mất cơ hội vượt lên trở thành TP động lực của miền Trung, chỉ sẽ là một
anh làng nhàng trong khu vực mà thôi!".
Từ đó, ông lo đến cái
mất thứ hai: "Nếu tốc độ phát triển của TP trì trệ, không đáp ứng sự
trông đợi của nhân dân thì cán bộ sẽ bị kỷ luật, bị thay đổi hoặc hạ
tầng công tác. Chưa kể nhiều người tranh thủ quơ quào, kiếm chác còn sẽ
bị luật pháp trừng phạt. Vậy là mất cán bộ!".
Ông nói rõ: "Đừng
nghĩ là dân không biết gì. Trình độ dân trí bây giờ cao lắm, họ thấy
hết, biết hết những trò nhũng nhiễu, vòi vĩnh, phiền hà, nguyên tắc cứng
nhắc... tồn tại trong đội ngũ cán bộ chúng ta nhưng không dám nói vì sợ
bị trù dập. Họ là dân mà, nên chỉ cầu xin hai chữ bình an. Nhưng nếu
được bảo vệ, họ sẽ nói hết. Khi ấy thì không thể che giấu đi đâu.
Dân nhìn đội ngũ cán bộ chúng ta cũng như các anh chị đang nhìn tôi vậy.
Tôi ở trên này nhìn xuống chỉ thấy cả rừng người, không phân biệt được
anh nào áo xanh, áo đỏ. Nhưng các anh chị ở dưới nhìn lên thì tôi chỉ ho
một tiếng, nghiêng đầu sang phải, liếc mắt sang trái một chút là cả
ngàn con mắt đều thấy. Dân nhìn chúng ta vậy đó. Bài học Thái Bình vẫn
còn đau lắm. Cũng có sự kích động, có những phần tử xấu len vào nhưng
chủ yếu là do chúng ta thôi. Dân như nước, đẩy thuyền lên là nước mà lật
thuyền cũng là nước. Chúng ta phải sớm tự soi rọi lại mình chứ đừng để
xảy ra tức nước vỡ bờ!".
3. Cuộc đại phẫu tê tái
Từ cái
nhìn, cái biết ấy của dân, ông Nguyễn Bá Thanh đem soi rọi vào đội ngũ
cán bộ, công chức TP Đà Nẵng và khẳng định, họ đã làm được rất nhiều
việc. Trong đó có không ít việc được nhân dân cả nước ghi nhận, Thủ
tướng Chính phủ biểu dương, các tỉnh thành bạn kéo đến học tập... "Nhưng
đây không phải là lúc chúng ta ca tụng nhau. Thành tích hãy để cho
Đảng, Nhà nước và nhân dân ghi nhận, tôn vinh. Còn sư đoàn ngồi trước
mặt tôi đây phải là sư đoàn làm, sư đoàn chiến đấu. Ai mang tư tưởng
công thần thì xin mời đi sư đoàn khác!".
Với sự rạch ròi đó, ông
chỉ rõ hàng loạt sai lầm, khuyết điểm đi cùng những "nhân vật" của sự
quan liêu, trì trệ, thoái hoá, biến chất - tuy không nhiều nhưng đang
tồn tại lẩn khuất trong đội ngũ cán bộ, công chức ở nhiều cơ quan có
trách nhiệm tiếp xúc trực tiếp hàng ngày với dân. Ông nhấn mạnh: "Người
dân ngứa sau lưng, gãi không tới nên họ mới nhờ mình gãi. Nếu mình gãi
không trúng, cứ nhè trước bụng mà gãi, coi chừng họ gai mắt, đạp xuống
sông Hàn uống nước như chơi. Phải bắt cho trúng mạch, gãi cho đúng chỗ
"ngứa" của người dân. Đừng cứ ngồi nói lý luận với nhau mà không chịu
làm!"
Với ngành thuế, ông nêu ví dụ: Chủ một quán ốc hút ở ngã
tư Lê Duẩn - Nguyễn Thị Minh Khai đến khóc ở Uỷ ban vì thuế từ 260 ngàn
tăng lên 500 ngàn đồng/tháng. Ông giả làm người ăn ốc, vào quán này mới
biết quán rất ế vì địa thế không tốt, chủ quán lại kém khâu ăn nói. Ông
kêu Cục phó Cục Thuế Đà Nẵng Dương Tấn Lực lên hỏi: "Người ta buôn bán
như thế mà thuế tăng gấp đôi, lên đến cả chỉ vàng/tháng thì làm sao sống
cho nổi? Anh làm lãnh đạo mà không chú ý, để cán bộ hành dân ra bã đó
nghe!".
Với lực lượng Thanh niên xung kích, ông phê phán thẳng:
"Với những kẻ cố tình vi phạm, lạng lách, đánh võng thì không dám làm
gì, còn mấy bà trong quê ra, đem chục trứng, mớ rau kiếm sống, lẽ ra chỉ
nên nhắc nhở họ thì hùng hùng hổ hổ đổ rổ rau của người ta ra đường. Ai
bảo anh làm chuyện vô lễ với dân như vậy?".
Với kiểm lâm, ông
chỉ ra: "Người ta mang cả khúc gỗ lớn đi trên đường chứ có phải ở rừng ở
núi gì đâu mà khó bắt thế? Hoá ra là cùng đường dây cả, lỡ làm ăn với
nhau "thâm niên" rồi, lâu lâu bắt một cú biểu diễn thôi!". Cũng với ý
đó, ông hỏi lãnh đạo Sở VHTT: "Liệu có nên giải tán Đội kiểm tra liên
ngành 814 hay không? Hô hào nào là quy định ánh sáng rồi kiểm tra, cấp
phép... thế mà tệ nạn trong mấy karaoke đèn mờ vẫn tràn lan!".
Với các ngành Xây dựng, Địa chính, Quy hoạch, Thuỷ sản - Nông Lâm, các
BQL dự án..., ông cũng chỉ thẳng nhiều biểu hiện vòi vĩnh, bắt chẹt
nhưng lại rất sở hở trong công tác quản lý. Từ kiểm định sai đến không
làm hết trách nhiệm giám sát chất lượng công trình, cố tình gây khó dễ
đã tạo nhiều khó khăn lớn đối với nhu cầu thiết yếu của người dân trong
việc ổn định nơi ăn chốn ở, xác định sở hữu nhà đất..., kể cả làm ách
tắc các công trình trọng điểm. Nhiều cán bộ, công chức không thông cảm
với nỗi khổ của người dân phải di dời, có người vô trách nhiệm làm gần
20 hộ dân thuộc dự án mở rộng sân vận động Chi Lăng bị thiệt hại từ 5 -
50 triệu đồng, gây phản ứng gay gắt trong dân.
Ngược lại, có
người nhận đút lót mà làm sai để bị kiện, có người là cán bộ địa chính
mà "đạo diễn" cho dân kê khống để kiếm thêm tiền đền bù chia cho mình,
móc nối với cò đất chọn lô ngon mua lại giấy đất để bán kiếm lời... Vậy
mà việc quản lý, xử lý của lãnh đạo các cấp còn tỏ ra rất bất cập, đơn
cử như ông Nguyễn Điểu, Giám đốc Sở Địa chính - Nhà đất: "Ông bảo đuổi
mấy chục cán bộ nhưng chỉ có một anh đi tỉnh khác, còn lại đều chạy từ
chỗ này qua chỗ kia mà ông không biết. Chỉ biết mình hoàn thành "nhiệm
vụ" đuổi, rồi thôi!".
Kể cả với nhiều công trình thiết yếu của
TP thì các cơ quan này cũng tỏ ra rất trì trệ: "Các anh không thấy xấu
hổ khi Đà Nẵng là đô thị loại 1 mà tìm hoài không ra nhà vệ sinh công
cộng hay sao? Không có nhà vệ sinh, người ta đi bậy ra đường làm sao
phạt được? Khó gì chuyện đó mà tôi đã đích thân năm lần bảy lượt đưa các
vị đi tìm đất, vậy mà mấy năm rồi vẫn chưa ra nhà vệ sinh công cộng?
Khó gì cái đài hoả táng mà nói mấy năm rồi vẫn không có?
Tình
trạng giết mổ lậu tràn lan khiến dân kêu không thấu trời vì ô nhiễm, vì
tiếng ồn. Vậy mà nói mãi một cái lò giết mổ tập trung vẫn chưa có. Mấy
anh ở Sở Thuỷ sản - Nông lâm hình như chưa bao giờ thức đêm đến mấy lò
mổ tư nhân để hiểu nỗi khổ của dân ở quanh đó phải không?... Tôi tin
không phải khó làm, nhưng các anh ôm nhiều quá, cứ sợ chia ra thì mình
mất quyền lợi. Nhưng ôm vô mà sức không làm nổi. Vậy là mọi chuyện cứ
ách tắc kéo dài"...
Đau nhói hơn nữa là khi ông đề cập đến tình
trạng nhũng nhiễu xảy ra ở Sở LĐ-TB-XH và Sở GD-ĐT: "Tôi đã nói anh
Nguyễn Mạnh Hùng (Giám đốc Sở LĐ-TB-XH) bao nhiêu lần là phải thành lập
một bộ phận chuyên trách lo chuyện nhà đất, chính sách cho các Bà mẹ
VNAH, các gia đình thương binh liệt sĩ. Khi người ta đến đưa đơn, mình
tiếp nhận, hỏi han cặn kẽ rồi trực tiếp đi lo cho người ta. Vậy mà cũng
không! Nhiều người công trạng chưa có gì, trình độ cũng chẳng là bao
nhưng lớn tiếng hạch sách, xúc phạm những người đã hy sinh xương máu cho
mình có cái chỗ ngồi hiện tại. Ai cho phép làm điều vô lễ ấy?
Với ngành GD-ĐT, giáo viên sau khi hết thời hạn đi miền núi, lẽ ra phải
được tiếp nhận theo đúng quy định. Vậy mà cũng buộc họ phải chung chi,
một chai rượu chưa chịu, phải mấy chục triệu mới cho làm, cho dạy. Có
những giáo viên từ trên núi về, hoàn cảnh rất nghèo, rất đáng thương,
vậy mà cũng "chặt đầu, lột da" cho được. Họ cầm những đồng tiền đó mà
không thấy xấu hổ. Bữa ni ai muốn xin vô chỗ nọ, chỗ kia đều phải tiền
hết, bất kể người giỏi, bất kể người xứng đáng được nhận. Đau lòng quá
đi, tức không chịu được!"...
4. Chính thức tuyên chiến!
Ông nhìn đồng hồ: 21h45. "Nói những chuyện thế này tôi có thể nói đến 6
giờ sáng, các anh chị có đủ sức nghe không!". Một thoáng im lặng. Rồi
gần như cả hội trường đồng thanh: "Nghe!" - một phản ứng lành mạnh sau
cơn đau tê tái dù ông Nguyễn Bá Thanh vẫn chưa nêu ra hết.
Nhưng
ông không tiếp tục đề cập đến những biểu hiện kém vui nữa mà định hình
các biện pháp sắp tới: "Là cán bộ, công chức phải có tấm lòng với dân.
Nhưng tấm lòng đó phải thể hiện bằng hành động chứ không thể nói suông
được. Ai cũng nói cán bộ là công bộc của dân, nhưng nên nhớ, Bác Hồ dạy
chúng ta, "cán bộ phải là người lãnh đạo, là đày tớ trung thành của nhân
dân". Nghĩa là cán bộ phải tiên phong, đi đầu với một tinh thần tận tuỵ
trong phong trào cách mạng để quần chúng noi theo chứ không chỉ có
nghĩa "cán bộ là công bộc". Công bộc mà giàu có, quyền thế như rứa thì
cho dân làm công bộc với!".
Với tinh thần đó, ông phát động
trong toàn thể cán bộ, công chức và nhân dân Đà Nẵng phong trào "tìm và
diệt" tiêu cực. Ông cho hay: "Sắp tới Thành uỷ, UBND TP sẽ nghiên cứu
hình thành đường dây nóng để cán bộ, nhân dân phản ảnh những tiêu cực mà
mình phát hiện thấy. Riêng số điện thoại của tôi luôn luôn công khai
(0903500205), ai phát hiện ở đâu có những vị cán bộ, công chức vô lễ với
dân, sách nhiễu dân thì cứ gọi cho tôi.
Về những vấn đề cụ thể
hơn, ông nêu rõ: "Hạn cuối đến 31/12/2003, nếu còn một hộ chính (bên
cạnh hộ chính có thể còn có các hộ phụ) nào bị giải toả trắng mà chưa
được bố trí đất tái định cư thì Trưởng BQL các dự án phải bị cách chức.
Mà không chỉ các Trưởng Ban đâu, nếu phạm vi trách nhiệm rơi vào các vị
giám đốc Sở thì cũng cách chức luôn. Các BQL dự án cho dân mua đất tái
định cư được nợ từ 5 - 10 năm (trước đây chỉ 5 năm) không phải trả lãi
suất, không buộc phải trả từng năm mà trả vào ngày cuối cùng của thời
hạn cũng được.
Các chung cư đang bố trí cho các hộ nhà chồ, hộ
xoá đói giảm nghèo, nay cho họ hết. Sắp tới xây tiếp hàng chục chung cư
nữa để bố trí cho các hộ gia đình chính sách, người nghèo... Người già,
người tàn tật được ưu tiên bố trí ở tầng 1. Công khai ra, vì sao anh
được bố trí ở tầng 1, chứ không phải nhận năm bảy triệu rồi đưa vào đó.
Các hộ chính sách nghèo lâu nay ở nhà Nhà nước, sau khi hoá giá còn nợ
năm ba triệu thì xoá cho họ, riêng một trăm mấy chục ngôi nhà giữ làm
công sản thì lên danh sách công khai.
Phòng Tiếp dân của TP lúc
đầu làm được, nhưng nay thấy có vẻ uể oải, phải chấn chỉnh lại. Công ty
Phát triển và Khai thác hạ tầng Khu công nghiệp lưu ý điểm nóng về đền
bù giải toả và tái định cư ở khu vực Hoà Khánh; BQL các dự án Tuyên Sơn,
Đò Xu, Cẩm Lệ, Bình An, An Hoà... khẩn trương đẩy tiến độ vì mùa mưa
gió đã đến gần, nhất là các công trình trường học cho kịp năm học
mới..."
"Tự soi rọi lại mình, chúng ta thấy bên cạnh những thành
quả vẻ vang vẫn còn nhiều bất cập mà nếu không kịp thời khắc phục, sửa
chữa e rằng tình hình sẽ còn phức tạp hơn. Hy vọng với sự tự giác của
đội ngũ cán bộ, công chức và sự hợp tác của nhân dân, tình hình sẽ ngày
càng tốt đẹp hơn lên!" - ông Nguyễn Bá Thanh bày tỏ chân tình.
====
Mong sao, sẽ có nhiều hơn nữa những người cán bộ, Đảng viên như thế...
Theo Facebook HungNgoManh
